Bilim insanları, okyanuslarda "yok olduğu" sanılan plastiklerin aslında yok olmadığını, su, hava ve canlı organizmalara yayılan trilyonlarca görünmez nanoplastiğe dönüştüğünü keşfetti. Sadece Kuzey Atlantik'te 27 milyon ton olduğu tahmin edilen bu mikroskobik parçacıkların beyin dokusuna kadar sızabildiği uyarısı, kirliliğin boyutlarını korkutucu bir noktaya taşıyor.
Utrecht Üniversitesi ve NIOZ araştırmacısı Profesör Helge Niemann, "Bu tahmin, okyanusun bu bölümünde yüzen nanoplastik miktarının, tüm dünya okyanuslarındaki makro plastiklerden bile daha fazla olduğunu gösteriyor!" diyor. Araştırma, okyanuslardaki plastik miktarının neden üretilen miktarla örtüşmediği gizemini de aydınlatıyor: Plastikler kaybolmuyor, sadece parçalanarak görünmez hale geliyor.
27 Milyon Tonluk "Görünmez" Kirlilik
Utrecht Üniversitesi öğrencisi Sophie ten Hietbrink, RV Pelagia araştırma gemisiyle Azor Adaları'ndan Avrupa kıta sahanlığına kadar 12 farklı noktadan su örnekleri topladı. Kütle spektrometrisi yöntemiyle yapılan analizlerde ortaya çıkan sonuçlar çarpıcı:
-
Hacim: Sadece Kuzey Atlantik bölgesinde yaklaşık 27 milyon ton nanoplastik askıda duruyor.
-
Kaynak: Bu plastikler güneş ışığıyla parçalanan atıklardan, nehirlerden ve hatta yağmurlarla atmosferden okyanusa iniyor.
Beyin Dokusuna Kadar Sızıyor
Nanoplastiklerin en tehlikeli yanı, canlı organizmaların derinliklerine sızabilecek kadar küçük olmaları. Profesör Niemann, "Nanoplastiklerin vücudumuzun derinliklerine nüfuz edebildiği ve hatta beyin dokusunda bile bulunduğu biliniyor," uyarısında bulunuyor. Bu parçacıklar besin zinciri yoluyla mikroorganizmalardan balıklara, oradan da insan sofrasına ulaşıyor.
Temizlenmesi İmkansız Bir Sorun
Araştırma ekibi, polietilen veya polipropilen gibi bazı yaygın plastik türlerini en küçük ölçekte henüz tespit edememiş olsa da, araştırmalarını diğer okyanuslara da yaymayı hedefliyor. Ancak acı bir gerçek var: "Okyanustaki nanoplastikleri temizlemek asla mümkün olmayacak," diyor Niemann. Bu durum, plastik kirliliğini daha en başından, yani kaynağında durdurmanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Kaynak: Royal Netherlands Institute for Sea Research | Tarih: 29 Mart 2026
