Oxford Üniversitesi tarafından yürütülen dev kapsamlı bir araştırma analizi, nikotinli elektronik sigaraların sigarayı bırakmada yara bandı, sakız ve davranışsal destek gibi geleneksel yöntemlerden çok daha etkili olduğunu ortaya koydu. Son on yıla yayılan 14 büyük sistematik incelemeyi analiz eden araştırmacılar, yüksek kaliteli verilerin tutarlı bir şekilde elektronik sigara lehine sonuç verdiğini belgeledi.
Sigarayı bırakmak isteyenler için hangi yöntemin daha başarılı olduğu uzun süredir "belirsiz" veya "karmaşık" bir konu olarak sunuluyordu. Ancak Society for the Study of Addiction tarafından yayımlanan bu yeni analiz, 2014 ile 2023 yılları arasındaki tüm verileri bir araya getirerek tabloyu netleştirdi.
En Güçlü Kanıtlar Elektronik Sigarayı İşaret Ediyor
Yüksek kaliteli araştırmalara odaklanıldığında, nikotinli elektronik sigaraların şu yöntemlere göre daha yüksek başarı oranlarına sahip olduğu görüldü:
-
Geleneksel Nikotin Replasman Tedavileri (Yara bandı, sakız vb.).
-
Nikotinsiz elektronik sigaralar.
-
Sadece davranışsal destek içeren yöntemler.
Araştırmacılar, "Kanıt ve Boşluk Haritası" (EGM) adını verdikleri bir sistemle, düşük kaliteli çalışmaların sonuçları bulandırdığını ancak bilimsel değeri yüksek verilerin tek bir yönü —elektronik sigaranın başarısını— gösterdiğini belirtti.
Eksik Olan Noktalar Neler?
Her ne kadar sigarayı bırakma başarısı net olsa da, rapor bazı alanlarda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor:
-
Ciddi Yan Etkiler: Uzun vadeli ciddi sağlık riskleri konusundaki kanıtlar hala tam olarak kesinleşmiş değil.
-
Kıyaslama Eksikliği: Elektronik sigaraların sitisin, bupropiyon veya nikotin poşetleri gibi yeni nesil tedavilerle doğrudan karşılaştırıldığı yüksek kaliteli çalışmalar henüz yetersiz.
-
Coğrafi Kısıtlılık: Verilerin çoğu yüksek gelirli ülkelerden geliyor; düşük ve orta gelirli ülkelerdeki etkileri daha fazla incelenmeli.
"Kanıtlar Artık Karmaşık Değil"
Oxford Üniversitesi Nuffield Birinci Basamak Sağlık Bilimleri Bölümü'nden Dr. Angela Difeng Wu, durumu şöyle özetliyor: "Bu çalışmanın, elektronik sigaraların sigarayı bırakma üzerindeki etkisine dair 'karmaşık veya çelişkili kanıtlar' olduğu yönündeki iddiaları sona erdirmesini umuyoruz. İncelediğimiz tüm meta-analizlerde kanıtlar açık ve tutarlı: Elektronik sigaralar, insanların sigarayı bırakmasına yardımcı olmakta son derece etkilidir."
Kaynak: Society for the Study of Addiction | Tarih: 29 Mart 2026
