ABD'de yayımlanan kapsamlı yeni kolesterol kılavuzu, kalp hastalıklarını önlemede odağı çok daha erken yaşlara ve kişiselleştirilmiş tedaviye kaydırıyor. Dokuz yaşından itibaren taramayı teşvik eden ve Lp(a) gibi genetik risk faktörlerine vurgu yapan bu güncelleme, kalp krizi ve inme riskini on yıllar öncesinden tahmin edebilen PREVENT adlı yeni nesil bir risk hesaplayıcıyı da beraberinde getiriyor.
Johns Hopkins Ciccarone Kalp Hastalıklarını Önleme Merkezi direktörü Dr. Roger S. Blumenthal, "Düşük LDL (kötü kolesterol) seviyelerinin kalp krizi ve inme riskini azalttığını biliyoruz. Genç yetişkinlik döneminde kolesterol ve kan basıncını kontrol altına almak, kişinin tüm yaşamı boyunca damar sağlığını destekler," diyor.
LDL ve Genetik Risk Faktörlerine Mercek
Yeni kılavuz, sadece LDL kolesterolü değil, aynı zamanda lipoprotein(a) veya kısaca Lp(a) gibi kan yağlarını da merkeze alıyor.
-
Erken Tarama: ABD'de her 4 yetişkinden birinde yüksek LDL bulunuyor. Bu da damar sertliğinin (ateroskleroz) en büyük tetikleyicisi.
-
Yaşam Tarzı: Kalp hastalıklarının %80 ila %90'ı değiştirilebilir faktörlere (diyet, egzersiz, uyku, tütün kullanmama) bağlı. Bu nedenle yaşam tarzı değişikliği hala ilk ve en kritik adım.
9 Yaşında Tarama ve Genetik Miras
Kılavuzdaki en çarpıcı değişikliklerden biri, tarama yaşının erkene çekilmesi:
-
Ailevi Risk: Genetik olarak yüksek kolesterolü (ailesel hiperkolesterolemi) olan çocuklarda taramanın 9 yaşında (hatta daha erken) başlaması öneriliyor.
-
Lp(a) Testi: Kalp hastalığı riskini %40 ila %100 oranında artırabilen kalıtsal bir faktör olan Lp(a) için hayat boyu en az bir kez test yapılması tavsiye ediliyor.
Yeni Risk Hesaplayıcı: PREVENT
Eski modeller sadece 40 yaş üstü kişilerin 10 yıllık riskine odaklanırken, yeni geliştirilen PREVENT hesaplayıcısı:
-
30 Yaşından İtibaren: Risk tahminine 30 yaşında başlıyor.
-
30 Yıllık Tahmin: Sadece 10 yıllık değil, 30 yıllık uzun vadeli kalp krizi ve inme riskini hesaplıyor.
-
Kapsamlı Veri: 6,6 milyon kişiden gelen verilerle; kan şekeri ve böbrek fonksiyonu gibi ek sağlık göstergelerini de sürece dahil ediyor.
Hedef: Daha Düşük LDL Seviyeleri
Tedavi seçenekleri sadece statinlerle sınırlı değil; ezetimib, bempedoik asit ve enjekte edilebilir PCSK9 inhibitörleri gibi yeni nesil tedaviler de kılavuzda geniş yer buluyor. Belirlenen yeni LDL hedefleri ise şöyle:
-
Optimal Seviye: 100 mg/dL altı.
-
Orta Risk Grubu: 70 mg/dL altı.
-
Yüksek Risk Grubu: 55 mg/dL altı.
Gelecekte, orta derecede damar sertliği olan kişiler için bile 55 mg/dL altı hedeflerin standart haline gelmesi bekleniyor.
Kaynak: Johns Hopkins Medicine | Tarih: 29 Mart 2026
